Caliber
Caliber คือกลไก (movement) ของนาฬิกาจักรกล รวม mainspring, gear train, escapement, balance wheel แต่ละ caliber มีหมายเลขเฉพาะ (Rolex 3235 ใน Submariner, 4130 ใน Daytona, Patek 240 ultra-thin, AP 2120 Royal Oak Jumbo) ความเที่ยงตรง, amplitude, beat error และความสมบูรณ์ของ caliber กำหนดราคารับซื้อ ±15–25%
องค์ประกอบหลักของ caliber
Mainspring
สปริงสะสมพลังงานเมื่อขึ้นลาน — power reserve ของนาฬิกามาจากนี่
- 48–72 ชั่วโมงสำหรับ Rolex modern
- 65 ชั่วโมงสำหรับ AP Caliber 4302
- 70 ชั่วโมงสำหรับ Patek Caliber 26-330 S C
Gear train
ชุด gears ที่ถ่ายทอดพลังงานจาก mainspring ไป escapement
Escapement
ระบบที่ปล่อยพลังงานเป็นจังหวะ — มี pallet fork และ escape wheel
Balance wheel
วงล้อที่ oscillate กลับไปกลับมา ที่ 28,800 vph (4 Hz) สำหรับ Rolex modern, 21,600 vph (3 Hz) สำหรับ Patek vintage, 28,800 vph สำหรับ AP
Rotor
ส่วนที่หมุนเพื่อขึ้น mainspring อัตโนมัติ (สำหรับ automatic movement) — Rolex มี rotor ทั้ง bidirectional, Patek มี platinum rotor
Caliber ที่สำคัญในตลาด pre-owned
| Brand | Caliber | ใช้ใน | คุณสมบัติพิเศษ |
|---|---|---|---|
| Rolex | 3235 | Submariner 126610, Datejust 41 | Chronergy escapement, 70hr PR |
| Rolex | 4130 | Daytona 116500/126500 | Vertical clutch, 72hr PR |
| Rolex | 3255 | Day-Date 40 228xxx | Chronergy + 70hr PR |
| Rolex | 3186 | GMT-Master II 116710 (เลิกผลิต) | True GMT |
| Patek | 240 | Calatrava, Aquanaut | Ultra-thin micro-rotor 2.4mm |
| Patek | 26-330 S C | Nautilus 5711, Aquanaut 5167 | 4Hz, 35-45hr PR |
| AP | 4302 | Royal Oak 15500 | 4Hz, 70hr PR |
| AP | 2120 | Royal Oak 15202 Jumbo | Ultra-thin 2.45mm |
| AP | 2385 | Royal Oak Offshore Chronograph | Frederic Piguet 1185 base |
| Omega | 8800/8900 | Seamaster 300M, Aqua Terra | Co-Axial Master Chronometer |
| Omega | 1861/1863 | Speedmaster Moonwatch | Manual wind, lemania base |
ผลกับราคารับซื้อ
Caliber สภาพดี (timegrapher reading ปกติ)
- Amplitude 270–290° = Excellent
- Beat error < 0.5ms = Excellent
- Rate ±2 sec/day = Excellent
- Baseline price
Caliber ต้อง service
- Amplitude 200–250° = Service ใน 1 ปี
- Beat error 0.5–1.0ms = Acceptable
- Rate ±5–10 sec/day = OK
- ลด 3–8%
Caliber issue
- Amplitude < 200° = ต้อง Service ด่วน
- Beat error > 1.0ms = ปัญหา escapement
- Rate ±20+ sec/day = ปัญหาสำคัญ
- ลด 8–15%
Caliber broken
- ไม่เดิน หรือเดินไม่ถูกต้อง
- ลด 15–28% (ดู นาฬิกาจักรกลไม่เดิน)
Caliber swap (Frankenwatch)
- ใส่ caliber จากปีหรือรุ่นต่าง
- ลด 30–50% หรือปฏิเสธรับซื้อ
ตรวจสอบ caliber
ผู้เชี่ยวชาญตรวจ:
- เปิด case-back (เฉพาะ watchmaker): ตรวจ engraving และ caliber number
- Timegrapher วัด amplitude, beat error, rate
- Visual — ตรวจ rotor, balance wheel, pivots ว่าสะอาดหรือไม่
- Power reserve test — full wind แล้วทิ้ง 48 ชั่วโมง ดูว่าเดินถึง spec
เปิด case-back
ห้ามผู้ขายเปิดเอง:
- ทำให้ gasket เสีย
- ลด water resistance
- ดีลเลอร์ตรวจรู้ทันที — หัก 5–8% เพิ่ม
ปล่อยให้ watchmaker หรือ Service Centre เปิดเมื่อจำเป็น
ส่งรูปนาฬิกาทาง LINE — สำหรับเรือนที่สงสัย caliber issue เรานัด watchmaker ตรวจ in-person ฟรีหากตัดสินใจขาย
ที่มา: Rolex Caliber technical specifications · Patek Philippe Caliber documentation · Watchmaker Forum Asia caliber identification guide